Svensk introduktion

Den här artikeln bygger på en text jag ursprungligen skrev på svenska den 12 juni 2018. Jag har sedan dess fortsatt att studera thailändska ordnar, dekorationer och medaljer.

När jag skrev originalartikeln reagerade jag på en sak som jag tyckte var särskilt intressant: Thailand anges ha 36 ordensklasser, men om man räknar de medaljer som i vissa sammanhang benämns som klasser får man ett annat resultat.

Jag har därför bearbetat den ursprungliga texten och publicerar den här på thai för att göra mitt resonemang tillgängligt även för personer i Thailand som är intresserade av ordnar och medaljer.

ความสับสนเกี่ยวกับชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

บทความนี้มีพื้นฐานมาจากบทความต้นฉบับที่ผมเขียนเป็นภาษาสวีเดนเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 2018 นับตั้งแต่นั้นมา ผมยังคงศึกษาเกี่ยวกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องหมายเชิดชูเกียรติ และเหรียญของประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง

เมื่อผมเขียนบทความต้นฉบับ ผมสังเกตเห็นประเด็นหนึ่งที่ผมคิดว่าน่าสนใจเป็นอย่างมาก กล่าวคือ โดยทั่วไปมีการระบุว่าเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยมี 36 ชั้น แต่เมื่อรวมเหรียญบางประเภทที่ในบางกรณีถูกเรียกว่าเป็น “ชั้น” เข้าไปด้วย จำนวนที่ได้กลับแตกต่างออกไป

ผมจึงได้ปรับปรุงบทความต้นฉบับ และนำมาเผยแพร่เป็นภาษาไทย เพื่อให้แนวคิดและข้อสังเกตของผมสามารถเข้าถึงผู้ที่สนใจเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญในประเทศไทยได้ด้วย

ความสับสนเกี่ยวกับชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์

เมื่อหลายปีก่อน ผมเริ่มศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับชั้นต่าง ๆ ของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยมากขึ้น และเกิดความสงสัยขึ้นมาอย่างหนึ่ง

โดยทั่วไปมีการระบุว่า เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยมีทั้งหมด 36 ชั้น แต่เมื่อผมลองนับจำนวนชั้นด้วยตนเอง กลับได้จำนวนถึง 44 ชั้น

แล้วเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น?

หลังจากที่ผมได้สอบถามเพื่อนของผมในประเทศไทย ซึ่งเป็นผู้มีความรู้และความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย ผมจึงได้รับคำอธิบายเกี่ยวกับเรื่องนี้

ระบบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยมี 36 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แต่ประเด็นที่ทำให้เกิดความสับสนก็คือ เหรียญบางประเภทที่มีความเกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์บางตระกูล ก็ถูกเรียกและจัดลำดับโดยใช้คำว่า “ชั้น” เช่นเดียวกับชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์

หากนำเหรียญเหล่านี้มารวมในการนับด้วย จึงสามารถนับได้ถึง 44 ชั้น

ดังนั้น ไม่ได้หมายความว่าประเทศไทยระบุอย่างเป็นทางการว่ามีเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 44 ชั้น แต่ตัวเลข 44 เกิดขึ้นเมื่อเรานำเหรียญ 8 เหรียญที่ถูกกำหนดให้มีสถานะเป็น “ชั้น” ในระบบการเรียกของเครื่องราชอิสริยาภรณ์บางตระกูลมารวมด้วย

สำหรับผมแล้ว นี่เป็นประเด็นที่น่าสนใจในทาง ฟาเลอริสติก (Faleristics)

เรื่องนี้อาจเปรียบเทียบได้กับกรณีของประเทศสวีเดน หากเหรียญ Svärdsmedaljen ถูกกำหนดให้เป็นชั้นหนึ่งของ Svärdsorden แทนที่จะเป็นเหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น

ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือเหรียญ?

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือก, เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎไทย และ เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์

ตามระบบการเรียกของไทย เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์เหล่านี้ถูกกำหนดให้เป็น ชั้นที่ 6 และชั้นที่ 7

อย่างไรก็ตาม เหรียญดังกล่าวเป็น เหรียญทองและเหรียญเงิน ที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์แต่ละตระกูล

กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ในระบบการเรียกของไทย เหรียญเหล่านี้ถูกจัดให้อยู่ในลำดับชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แต่จากมุมมองของผม เหรียญเหล่านี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็น “ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์” ในความหมายเดียวกับชั้นที่ 1 ถึงชั้นที่ 5

กรณีของ เครื่องราชอิสริยาภรณ์รามาธิบดี ก็มีลักษณะคล้ายกัน โดยมีชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 4 ชั้น และมีเหรียญอีก 2 เหรียญซึ่งถูกกำหนดให้เป็นชั้นที่ 5 และชั้นที่ 6

ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องแยกระหว่าง ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ กับ เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ตัวอย่างจากประเทศสวีเดน

ในประเทศสวีเดนก็มีระบบที่สามารถนำมาเปรียบเทียบได้

ตัวอย่างเช่น Svärdsmedaljen, Vasamedaljen และ Nordstjärnemedaljen เป็นเหรียญที่มีความเกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์แต่ละตระกูล แต่เหรียญเหล่านี้ไม่ได้เป็นชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ผู้ได้รับ Svärdsmedaljen ไม่ได้กลายเป็นอัศวินของ Svärdsorden เพียงเพราะได้รับเหรียญดังกล่าว

ดังนั้น ในมุมมองของฟาเลอริสติก ผมเห็นว่าควรแยกคำว่า “ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์” ออกจาก “เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์”

เหตุใดจึงเกิดตัวเลข 44?

หากเราเริ่มต้นจากจำนวน 36 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และนำเหรียญอีก 8 เหรียญที่ถูกจัดให้อยู่ในลำดับชั้นของระบบเครื่องราชอิสริยาภรณ์มารวมด้วย เราจะได้:

36 + 8 = 44

เหรียญทั้ง 8 เหรียญมาจาก:

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์รามาธิบดี – 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือก – 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎไทย – 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดิเรกคุณาภรณ์ – 2 เหรียญ

นี่คือเหตุผลที่เมื่อผมนับตามวิธีดังกล่าว ผมจึงได้จำนวน 44

ข้อสังเกตในทางฟาเลอริสติก

เพื่อนของผมเห็นด้วยกับข้อสังเกตของผมว่า การเรียกเหรียญเหล่านี้ว่าเป็น “ชั้น” ของเครื่องราชอิสริยาภรณ์อาจทำให้เกิดความสับสนได้

ผมไม่ได้หมายความว่าระบบการเรียกชื่อของประเทศไทยผิด แต่ผมเห็นว่า จากมุมมองของฟาเลอริสติก ควรมีการแยกให้ชัดเจนระหว่าง ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และ เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ในประเทศสวีเดน เรามีแนวคิดที่ใกล้เคียงกัน กล่าวคือ เหรียญบางประเภทมีความเกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แต่ไม่ได้เป็นชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น

เหตุใดจึงยังเรียกว่า “ชั้น”?

จากที่เพื่อนของผมอธิบายให้ทราบ การกำหนดชื่อและการเรียกเหรียญเหล่านี้ในลักษณะดังกล่าวมีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) และการเปลี่ยนแปลงชื่อเรียกคงเป็นเรื่องที่ทำได้ยากมาก

แต่ผมก็ยังอดคิดไม่ได้ว่า

ถึงเวลาที่ควรจะมีการพูดคุยและพิจารณาเรื่องนี้อีกครั้งหรือไม่?

ผมไม่ได้เสนอว่าควรเปลี่ยนแปลงระบบการเรียกชื่อของไทย เพียงแต่เห็นว่าจากมุมมองของการศึกษาเครื่องราชอิสริยาภรณ์ การแยก ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ออกจาก เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จะทำให้ระบบเข้าใจได้ง่ายขึ้น

ข้อสรุปของผม

ผมจึงขอเสนอให้มองระบบดังต่อไปนี้:

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์รามาธิบดี: 4 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ + 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือก: 5 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ + 1 ชั้นพิเศษ + 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎไทย: 5 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ + 1 ชั้นพิเศษ + 2 เหรียญ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดิเรกคุณาภรณ์: 5 ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ + 2 เหรียญ

ดังนั้นจึงไม่ได้หมายความว่า ประเทศไทยมีเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 44 ชั้นอย่างเป็นทางการ

36 คือจำนวนชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ส่วน 44 คือจำนวนที่ได้เมื่อรวมเหรียญทั้ง 8 เหรียญ ซึ่งในระบบการเรียกชื่อของไทยถูกจัดให้อยู่ในลำดับชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์บางตระกูลเข้าไปด้วย

นี่คือประเด็นที่ผมเห็นว่าน่าสนใจในทาง ฟาเลอริสติก (Faleristics)

สำหรับผม ความแตกต่างระหว่าง “ชั้นของเครื่องราชอิสริยาภรณ์” และ “เหรียญที่เกี่ยวข้องกับเครื่องราชอิสริยาภรณ์” เป็นเรื่องที่น่าสนใจ และเป็นตัวอย่างที่ดีของความแตกต่างระหว่างระบบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของประเทศไทยและประเทศสวีเดน

---

Andra inlägg

• Den osynliga tjänstetiden
• Kriminalvården instiftar en till medalj
• Hemsidan 14år!
• Försvarsmakten instiftar ny förtjänstmedalj
• Drottning Sirikit av Thailand är död
• Sommarsemester 2025
• Hemsidan fyller 12 eller egentligen 13 år
• NÄR OCH HUR BÖR UTMÄRKELSER BÄRAS
• Snart tid för Veterandagen 2025